To nie forma płatności, tylko kredyt

Od maja 2023 roku znowelizowana ustawa o kredycie konsumenckim jednoznacznie kwalifikuje płatność odroczoną jako kredyt konsumencki. Dostawca takiej usługi ma obowiązek zbadać zdolność kredytową klienta, zarejestrować transakcję w Biurze Informacji Kredytowej oraz raportować informacje o jej spłacie. Procedura obejmuje każdą operację, niezależnie od wartości. Nie wszyscy operatorzy BNPL podlegają jednak tym samym regulacjom – część działa poza zapisami ustawy i nie przekazuje danych do BIK.

Jak BNPL oceniają banki?

Klient regularnie korzystający z odroczonych płatności może w skali roku wygenerować kilkaset wpisów w bazach kredytowych. W konsekwencji, mimo stabilnej sytuacji finansowej i terminowej obsługi innych zobowiązań, wniosek o kredyt hipoteczny może spotkać się z odmową, ponieważ raport sugeruje częste ubieganie się o finansowanie, a tym samym skłonność do nadmiernego wydawania.

Można spotkać się z przekonaniem, że terminowo regulowane transakcje BNPL pozostają neutralne dla scoringu. W praktyce banki posługują się własnymi modelami oceny ryzyka, analizującymi liczbę zapytań kredytowych, strukturę zobowiązań i dynamikę ich zaciągania. Decyzja podejmowana jest często automatycznie, a algorytm nie różnicuje zapytań pod kątem przedmiotu. Wpisy pozostają widoczne przez dwanaście miesięcy, a UOKiK w 2025 roku potwierdził, że ich częstotliwość wpływa na ocenę punktową. Przy badaniu zdolności uwzględniane są też wszystkie aktywne zobowiązania, a nawet nieużywane limity kart.

Przepisy mają zostać zaostrzone

Regulacje idą w kierunku zaostrzania. Od 2024 roku operatorzy BNPL podlegają nadzorowi KNF. Unijna dyrektywa CCD2, którą państwa członkowskie muszą wdrożyć do listopada 2026 roku, obejmie pełnymi standardami kredytu konsumenckiego każdą formę odroczenia.

Również w 2026 roku BIK wprowadzi nowy model scoringowy. Zapytania niezakończone udzieleniem finansowania przestaną obniżać ocenę, a od lipca będą automatycznie usuwane po czternastu dniach. Jednocześnie scoring zacznie uwzględniać dane z transakcji BNPL.

Jak przygotować swoje finanse do kredytu hipotecznego?

Jeżeli korzystaliśmy z odroczonych płatności, to w okresie 3-6 miesięcy przed złożeniem wniosku kredytowego trzeba się powstrzymać przed korzystaniem z nich. Warto też zamknąć zbędne produkty kredytowe (np. kartę kredytową czy limit w koncie), które obciążają zdolność, nawet jeśli z nich nie korzystamy.

Drugą wskazówką jest samodzielne pobranie raportu ze strony bik.pl. To pozwoli nam sprawdzić, czy mamy na koncie jakieś problematyczne zobowiązania albo czy powstały jakieś zaległości w spłacie.

Trudniejsza kwestia to trwała zmiana nawyków zakupowych. Model BNPL opiera się na zasadzie: kliknij i miej. Paradoks polega na tym, że im łatwiej kupić coś na raty, tym trudniej potem uzyskać kredyt na to, na czym naprawdę nam zależy, czyli na własnej nieruchomości.

Artykuł Dlaczego nie warto korzystać z odroczonych płatności, jeśli chcesz wziąć kredyt hipoteczny? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MI.

Rynek w kruchej równowadze

Cykl łagodzenia polityki monetarnej rozpoczął się w maju 2025 roku. Od tego czasu stopy procentowe spadły łącznie o 125 punktów bazowych z 5,75% do 4,50%. Dzięki temu rynek wszedł w stan delikatnej równowagi. Co ważne, inflacja we wrześniu wyniosła 2,9% rok do roku Oznacza to, że trzeci miesiąc z rzędu jest wynik poniżej 3%. W omawianym okresie wzrost gospodarczy utrzymuje się na poziomie około 3,2%. Oznacza to, że łagodzenie polityki monetarnej dobrze działa na gospodarkę. Być może dlatego RPP działała szybciej i ogłosiła obniżki już w październiku.

Sytuacja ta ma realne przełożenie na stan portfeli milionów Polaków. Jeśli mądrze wykorzystują oni oszczędności, mogą realnie zaoszczędzić na kredycie. Strategiczne nadpłaty kapitałowe mogą skrócić okres kredytowania o 12-18 miesięcy, w zależności od wysokości zadłużenia. Jeśli spłacamy właśnie kredyt hipoteczny na 500 tysięcy złotych, dzięki regularnym nadpłatom możemy go spłacić nawet rok wcześniej.

Banki walczą o klienta

Październikowa obniżka stóp to dobra okazja dla rozwoju bankowych kampanii reklamowych opartych o tanie kredyty hipoteczne. Doradcy i pracownicy biur kredytowych z pewnością będą zachęcać klientów do skorzystania z okazji na pożyczki na lepszych warunkach. Szukając oferty dla siebie, warto pamiętać, że stopa referencyjna NBP jest taka sama dla wszystkich. Jeśli obecnie wynosi 4,50%, to wpływa identycznie na kredyty w każdym banku w Polsce. Skąd więc mogą wynikać różnice w ich oprocentowaniu? Kornelia Szmit zaznaczyła w swojej analizie, że zależy to między innymi od WIBOR, który jest aktualizowany w różnych momentach, a także od marży banku.

Oprocentowanie banku i poziom stóp procentowych kształtują wysokość kredytu jednak wpływają na to również koszty zobowiązania czy długość okresu kredytowania. W analizie można znaleźć informacje, o której wielu kredytobiorców zapomina. Krótki okres kredytowania nie oznacza, że koszt całej pożyczki będzie mniejszy, choć mogłoby się tak wydawać. Kredyt rozłożony na maksymalną możliwą liczbę miesięcy oznacza niższe oprocentowanie stanowiące główny koszt zobowiązania. Warto też pamiętać o wspomnianej wcześniej opcji nadpłaty kapitału. To nie tylko szybsza spłata, ale też gwarancja niskiej raty obowiązkowej, która przyda się w razie kłopotów finansowych. Warto pamiętać, że gdy nadpłacamy kredyt, spłacamy kapitał, a nie odsetki. Realnie przybliża nas to więc do spłaty zobowiązania.

Artykuł Kolejna obniżka stóp procentowych – jak wpłynie na kredytobiorców? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MI.

Ostatnie zawirowania związane ze spadkiem, a następnie wzrostem stóp procentowych, uświadomiły wielu osobom, jak ważne są różne czynniki wpływające na wysokość raty w przypadku kredytu ze zmienną stopą procentową. Rata kredytu składa się z części kapitałowej, która stanowi część kwoty, którą pożyczył nam bank oraz z części odsetkowej, która stanowi koszt zaciągniętego kredytu. Część odsetkowa zmienia się, jeśli mamy kredyt ze zmiennym oprocentowaniem.

Na ratę odsetkową kredytu hipotecznego składa się oprocentowanie, prowizja i na przykład ubezpieczenie, jeśli jest doliczane do raty – to jednak zależy od banku i wybranej oferty. Oprocentowanie kredytu składa się z marży banku, czyli jego wynagrodzenia, które zazwyczaj jest wartością stałą przez cały czas trwania umowy. Drugi element oprocentowania to stawka bazowa, która zależy od określonego wskaźnika referencyjnego. Obecnie najczęściej stosowane wskaźniki referencyjne to WIBOR 3M oraz WIBOR 6M, ale od 2025 roku wskaźniki te zastąpić ma WIRON. W przypadku kredytu o zmiennym oprocentowaniu rata kredytu zmienia się wraz ze zmianą wartości wskaźników referencyjnych. W przypadku podpisania umowy kredytowej z czasowo stałym oprocentowaniem przez określony czas mamy gwarancję, że wysokość raty kredytu będzie stała.

Kolejny koszt zawarty w racie kredytu to prowizja banku. Jest to opłata, którą bank pobiera za udzielenie kredytu i wyrażona jest w procentach. Jej wysokość zależy od oferty banku – zdarzają się kredyty z prowizją wynoszącą 0 zł. Czasem klienci dostają również możliwość obniżenie prowizji przy skorzystaniu z innych produktów bankowych, takich jak karta kredytowa lub wykupienie oferowanego przez bank ubezpieczenia. Wśród ubezpieczeń oprócz ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia nieruchomości, które są obowiązkowe przy kredycie hipotecznym, klient może być zobowiązany do opłacania również ubezpieczenia pomostowego, czy ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. Składka ubezpieczeniowa doliczana jest do wysokości raty kredytu.

Warto wiedzieć, że już w trakcie spłacania kredytu, kredytobiorca wciąż ma możliwość zmiany wysokości płaconej raty. Aby zmniejszyć wysokość raty, można wydłużyć okres spłaty kredytu w naszym banku lub rozważyć przeniesienie go do innego banku, gdzie zostanie udzielony na innych warunkach. Należy jednak mieć na uwadze, że wydłużenie okresu kredytowania, zwiększy całkowity koszt kredytu. Jest również możliwość nadpłacenia kredytu, jeśli akurat mamy dodatkową gotówkę. Jeśli wpłacimy dodatkowy kapitał, nie zmieniając przy tym okresu kredytowania, wysokość miesięcznej raty kredytu spadnie. Jeśli z kolei przy nadpłacie zdecydujemy się utrzymać wysokość raty, a skrócić okres spłaty, szybciej pozbędziemy się kredytu.

Artykuł Od czego zależy wysokość raty kredytu hipotecznego? pochodzi z serwisu Blog Nieruchomości MI.