Wysokie zarobki i stabilna umowa o pracę nie zawsze wystarczą, aby otrzymać kredyt hipoteczny. O decyzji banku często decyduje scoring, czyli ocena wiarygodności kredytowej tworzona na podstawie wielu danych dotyczących finansów klienta. Przygotowania do złożenia wniosku warto rozpocząć nawet kilka miesięcy wcześniej. To czas potrzebny na uporządkowanie historii kredytowej i wyeliminowanie elementów, które mogą obniżać ocenę w oczach banku.
Scoring to ocena wiarygodności kredytowej, którą banki wykorzystują do oszacowania ryzyka udzielenia finansowania. Pod uwagę brane są nie tylko dochody czy wysokość obecnych zobowiązań, ale również wiek, rodzaj zatrudnienia, liczba osób w gospodarstwie domowym, historia spłat, liczba zapytań kredytowych oraz sposób korzystania z produktów finansowych.
Dlaczego scoring ma tak duże znaczenie?
Osoba zarabiająca mniej, ale posiadająca wzorową historię kredytową, może otrzymać pozytywną decyzję szybciej niż klient z wysokimi dochodami, którego scoring został obniżony przez nieprzemyślane decyzje finansowe.
Biuro Informacji Kredytowej (BIK) przyznaje ocenę w skali do 100 punktów. Wynik od 80 do 100 punktów oznacza bardzo wysoką wiarygodność i plasuje kredytobiorcę w gronie najlepiej spłacających zobowiązania. Wynik poniżej 60 punktów znacząco zmniejsza szanse na uzyskanie kredytu hipotecznego.
Co najbardziej obniża ocenę kredytową?
Największy wpływ na scoring ma terminowość spłaty zobowiązań. Nawet niewielkie opóźnienia w regulowaniu rat czy kart kredytowych mogą pogorszyć ocenę punktową, szczególnie jeśli miały miejsce w ostatnich miesiącach.
Banki zwracają również uwagę na liczbę aktywnych produktów kredytowych. Limity w rachunku czy karty kredytowe obniżają zdolność kredytową nawet wtedy, gdy z nich nie korzystamy. Instytucje finansowe często przyjmują, że miesięczne obciążenie wynosi około 5 proc. przyznanego limitu. Oznacza to, że niewykorzystywany limit w wysokości 10 tysięcy złotych może zostać potraktowany jak dodatkowe miesięczne zobowiązanie na poziomie około 500 złotych. Jeśli nie są potrzebne, warto je zamknąć przed złożeniem wniosku.
Negatywnie oceniana jest także duża liczba zapytań kredytowych. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy w ciągu 14 dni porównujemy oferty tego samego rodzaju kredytu. Wówczas system traktuje je jako jedno zapytanie.
Zakupy na raty także mają znaczenie
Banki zwracają również uwagę na usługi Buy Now Pay Later (Kup Teraz, Zapłać Później). Choć odroczone płatności wydają się wygodnym rozwiązaniem, aktywne transakcje mogą obniżyć zdolność kredytową. Po uruchomieniu takiej usługi informacja trafia do BIK wraz z danymi o sposobie spłaty i ewentualnych opóźnieniach.
Osoby planujące zakup mieszkania na kredyt powinny na kilka miesięcy przed złożeniem wniosku zrezygnować z korzystania z odroczonych płatności oraz zadbać o terminowe uregulowanie wszystkich aktywnych zobowiązań.
Jak poprawić scoring przed złożeniem wniosku?
Trzymiesięczny okres przygotowań pozwala uporządkować wiele elementów wpływających na ocenę kredytową. W pierwszej kolejności warto pobrać raport z BIK i sprawdzić, czy wszystkie informacje są aktualne. Następnie należy spłacić drobne zobowiązania, zamknąć niepotrzebne limity oraz unikać składania nowych wniosków o kredyty.
Jeżeli w historii znajdują się zakończone zobowiązania z niewielkimi opóźnieniami, które nie przekroczyły 60 dni, można wystąpić do banku o wycofanie zgody na dalsze przetwarzanie danych. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku aktualizacja informacji w BIK następuje zazwyczaj w ciągu kilku dni, choć bank ma na rozpatrzenie sprawy do 30 dni.
Warto również sprawdzić, czy nie figurujemy w rejestrach dłużników z powodu starych mandatów lub innych nieuregulowanych należności. Nieopłacone zobowiązania mogą skutkować wpisem do bazy lub postępowaniem egzekucyjnym, co znacząco utrudnia uzyskanie kredytu hipotecznego.
Dobry scoring nie gwarantuje jednak pozytywnej decyzji kredytowej, ale znacząco zwiększa szanse na uzyskanie finansowania oraz korzystniejszych warunków kredytu. Kilka miesięcy świadomego zarządzania własnymi finansami może przełożyć się na oszczędności liczone w dziesiątkach tysięcy złotych w całym okresie spłaty kredytu hipotecznego.